Bao bì là một phần không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại của chúng ta. Chúng giúp bảo quản, bảo vệ và vận chuyển các sản phẩm từ nhà sản xuất đến người tiêu dùng. Tuy nhiên, bao bì cũng gây ra nhiều vấn đề cho môi trường, đặc biệt là bao bì nhựa, bao bì một lần sử dụng và bao bì không thân thiện với môi trường.
Theo thống kê của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), lượng rác thải bao bì trên thế giới đã tăng từ 141 triệu tấn vào năm 1990 lên 221 triệu tấn vào năm 2015, và dự kiến sẽ tiếp tục tăng lên 297 triệu tấn vào năm 2030. Trong đó, bao bì nhựa chiếm khoảng 40% tổng lượng rác thải bao bì, và chỉ có khoảng 14% được thu hồi và tái chế.
Trong bài viết này sẽ phân tích các tác động của bao bì đến môi trường, cũng như đề xuất một số giải pháp để giảm thiểu vấn đề này.
Theo ước tính của Liên Hợp Quốc, mỗi năm có khoảng 300 triệu tấn rác thải nhựa được sản xuất trên toàn thế giới, trong đó chỉ có 9% được tái chế, 12% được đốt cháy và 79% được chôn lấp hoặc thải ra biển. Gây ra nhiều vấn đề cho toàn cầu là:
- Gây ô nhiễm không khí, nước và đất: Khi sản xuất, vận chuyển và xử lý bao bì nhựa, có rất nhiều khí thải như carbon dioxide (CO2), methane (CH4), nitrous oxide (N2O) và các hợp chất hữu cơ bay hơi (VOCs) được phát thải ra môi trường, gây ra hiệu ứng nhà kính và biến đổi khí hậu. Ngoài ra, khi bao bì nhựa được vứt bỏ vào các bãi rác hoặc thải ra biển, chúng sẽ phân hủy rất chậm, từ hàng trăm đến hàng nghìn năm, và sinh ra các chất độc hại như bisphenol A (BPA), phthalates, dioxin và các vi sinh vật gây bệnh.
- Gây nguy hiểm cho động vật hoang dã và sinh vật biển: Bao bì nhựa có thể gây chết đói, nghẹn, mắc kẹt hoặc thương tích cho các loài động vật hoang dã và sinh vật biển khi chúng nhầm lẫn là thức ăn hoặc vật cản. Theo ước tính của Liên hiệp quốc, mỗi năm có khoảng 100.000 con cá heo, rùa biển, chim biển và các loài khác chết do nuốt phải hoặc vướng vào rác thải nhựa. Ngoài ra, các chất độc hại trong bao bì nhựa cũng có thể tích tụ trong chuỗi thức ăn của các loài này, gây ra các vấn đề sức khỏe cho chúng và cho con người khi tiêu thụ.
- Gây lãng phí nguồn lực: Bao bì nhựa được sản xuất từ dầu mỏ, một nguồn tài nguyên không tái tạo và có hạn. Theo báo cáo của Tổ chức World Wide Fund for Nature (WWF), năm 2019, ngành bao bì nhựa đã tiêu thụ khoảng 200 triệu tấn dầu mỏ, tương đương với 8% tổng sản lượng dầu mỏ trên thế giới. Nếu không có biện pháp hạn chế, lượng dầu mỏ dùng cho bao bì nhựa có thể tăng lên 318 triệu tấn vào năm 2030 và 615 triệu tấn vào năm 2050. Điều này sẽ gây ra sự cạn kiệt của nguồn lực quý giá này và làm tăng giá thành của các sản phẩm khác.
- Giảm sử dụng bao bì nhựa, bao bì một lần sử dụng và bao bì không thân thiện với môi trường: Chúng ta nên chọn các sản phẩm có ít bao bì hoặc có bao bì tái chế, tái sử dụng hoặc phân hủy được. Chúng ta cũng nên mang theo túi vải, chai nước, ly cà phê hoặc đồ ăn của mình khi đi mua sắm, uống nước hoặc ăn ngoài. Ngoài ra, chúng ta cũng nên từ chối nhận các loại bao bì không cần thiết như túi nilon, ống hút, muỗng nhựa hoặc khăn giấy.
- Thu gom, phân loại và tái chế bao bì: Chúng ta nên thu gom và phân loại các loại bao bì theo chất liệu và màu sắc để dễ dàng tái chế. Chúng ta cũng nên tham gia các chương trình thu mua phế liệu hoặc trao đổi rác thải cho các tổ chức phi lợi nhuận hoặc xã hội. Bằng cách tái chế bao bì, chúng ta có thể tiết kiệm nguồn lực, giảm lượng rác thải và giảm khí thải gây ô nhiễm.
- Ủng hộ các doanh nghiệp và chính sách thân thiện với môi trường: Chúng ta nên ưu tiên mua các sản phẩm của các doanh nghiệp có cam kết giảm sử dụng bao bì nhựa, sử dụng bao bì tái chế hoặc phân hủy được, hoặc tham gia các chương trình trách nhiệm sản xuất. Chúng ta cũng nên ủng hộ các chính sách của chính quyền nhằm hạn chế, thu thuế hoặc cấm các loại bao bì gây hại cho môi trường.
Qua bài viết ta có thể thấy tác động của bao bì nhựa đến môi trường sống của chúng ta như thế nào, cùng với đó để giảm thiểu tác động của chúng đến môi trường sống bằng cách thực hiện những hành động trên, chúng ta có thể góp phần giảm thiểu tác động của bao bì đến môi trường và bảo vệ hành tinh xanh của chúng ta.
